Bodem

• Bodembescherming en sanering
• Bodemagenda 2011-2016
• Bodemloket
• BOOT
• Informatie bodemkwaliteit
• Bodemkwaliteitskaart en bodembeheersplan

Van een aantal locaties in de gemeente is bekend dat de grond verontreinigd is. Voor het grootste deel zijn de verontreinigingen in het verleden veroorzaakt, toen men nog geen, of onvoldoende, aandacht schonk aan bodembeschermende maatregelen.

Op bodemverontreinigingen zijn de regels van de Wet bodembescherming van toepassing. Indien de grond in een volume van meer dan 25 m3 en / of het grondwater in een volume van meer dan 100 m3 verontreinigd is boven een bepaalde waarde (interventiewaarde), is er sprake van een geval van ernstige bodemverontreiniging en is de provincie op grond van de Wet bodembescherming bevoegd gezag. De provincie bepaalt aan de hand van de ernst van de verontreiniging de urgentie om te saneren. Deze beschikking wordt voorbereid conform de Algemene wet bestuursrecht (Awb) en wordt gepubliceerd in de plaatselijke kranten. De saneringsurgentie hangt af van het humane risico, het verspreidingsrisico en de ecologische risico's. Afhankelijk van de risico's verbindt de provincie een termijn aan de sanering.

Is het volume verontreinigde grond en / of grondwater minder dan 25m3, respectievelijk 100 m3, dan is de gemeente bevoegd gezag. Formeel is er dan geen sprake van een geval van ernstige bodemverontreiniging en hoeft er in principe niet te worden gesaneerd. De eigenaar van de grond blijft echter verantwoordelijk voor de eventuele gevolgen van de verontreiniging, zoals mogelijke verspreiding en aantasting van leidingen. Ook kan de verontreiniging een belemmering vormen bij het verlenen van een bouwvergunning, of bij de verkoop van een perceel. In veel gevallen wordt daarom toch besloten tot sanering van de verontreiniging.

De bodemsanering richtte zich ooit op de volledige verwijdering van alle verontreiniging. Nu wordt alleen nog gesaneerd als sprake is van humane of verspreidingsrisico's. De bodemsanering is doorgegroeid tot een belangrijk thema voor ruimtelijke ontwikkelingen in Nederland.
Daarnaast vraagt het toenemende gebruik van de ondergrond steeds vaker om regulering. (Financiële) verantwoordelijkheden voor het bodembeleid verschuiven meer van het Rijk naar provincies en gemeenten. Bovengrondse ruimtelijke ordening heeft ook een belangrijke koppeling met de ondergrond. De bodemagenda biedt kennis over risico's en kansen van gebruik van de ondergrond, op basis van de fysieke eigenschappen van de bodem en juridische instrumenten.

Voor ondering van de ondergrond is inzicht nodig in de staat van de ondergrond, de baten die de ondergrond te bieden heeft en het huidige ondergrondse ruimtegebruik. De fysische en chemische eigenschappen van de ondergrond en de (on)zekerheid waarmee deze te bepalen zijn, maken of een ondergrondse gebruiksvorm technisch en financieel haalbaar is. In de Bodemagenda 2011-2016 vindt u informatie over relevante bodemeigenschappen van de ondergrond in de gemeente. Deze eigenschappen bepalen in veel gevallen of een bepaald gebruik mogelijk is:
- voor drinkwaterwinning of voor een bodemenergiesysteem is doorlatende ondergrond vereist;
- bij ruimtelijke ontwikkelingen moet rekening worden gehouden met de gebruiksbeperkingen als gevolg van een verontreiniging;
- daarnaast is de bodem ook drager van gebouwen en constructies.

De bodemagenda geeft ook een systematisch overzicht van de wetgeving en de financiële instrumenten.
Verder is aangegeven wat de gemeente doet op het gebied van bodem, wat de speerpunten zijn van de gemeente en van de provincie en wat we de komende jaren gaan doen. Dat laatste staat in een programma van uitvoering. 

Sinds 1 oktober 2005 is bodeminformatie zichtbaar op www.bodemloket.nl. Iedereen kan via deze site zien op welke locaties bodemonderzoek is verricht. De gegevens komen van de overheden die bevoegd gezag zijn op grond van de Wet bodembescherming. Ook (globale) informatie van de gemeente Bloemendaal is te vinden. De site groeit nog, nog niet alle overheden nemen deel. Ter voorkoming van misverstanden: de site vermeldt alleen op welke percelen onderzoek is verricht. Als bij een perceel niets is vermeld, mag u daaruit NIET de conclusie trekken dat de bodem niet verontreinigd is. Ook zijn de gegevens uit de vroegere acties "Tankslag" niet verwerkt.

In de jaren 90 heeft de gemeente verschillende keren een "actie Tankslag" gehouden, waarbij veel ondergrondse olietanks werden gesaneerd. Toch zijn nog niet alle ondergrondse olietanks gesaneerd.

Sinds 1 januari 1999 moeten alle ondergrondse olietanks die niet meer in gebruik zijn en niet eerder zijn gesaneerd bij de gemeente worden gemeld en door een door het KIWA gecertificeerd bedrijf worden verwijderd. Hierbij dient een verkennend bodemonderzoek te worden verricht. Tanks die nog worden gebruikt, moeten voldoen aan specifieke gebruiksvoorschriften uit het Besluit.
Wij adviseren particulieren die nog een ondergrondse tank hebben die gesaneerd moet worden, of nog een tank gebruiken, contact op te nemen met het team Milieu.

Het aanvraagformulier kunt u vinden in de producten en diensten catalogus

Voor het behandelen van een verzoek om bodeminformatie brengen wij legeskosten in rekening (€ 44,80 in 2012 volgens de legeskostenverordening). U kunt het ingevulde formulier faxen (023-5225 745) of mailen (milieu@bloemendaal.nl) naar team Milieu. U kunt ook direct een e-mail sturen aan team Milieu, maar zorgt u er dan voor dat uw vraag voldoende is gespecificeerd? Team Milieu streeft ernaar de informatieverzoeken binnen twee werkdagen te beantwoorden. Afdeling Gemeentebelastingen Kennemerland-Zuid stuurt u daarna een aanslagbiljet voor de leges.

Bodemkwaliteit 

In veel gevallen is de bodemkwaliteit niet exact bekend, omdat er nog geen bodemonderzoek is uitgevoerd. Op basis van bij de gemeente bekende historische gegevens, in combinatie met resultaten van eventuele bodemonderzoeken in de omgeving, kan vaak wel een algemene verwachting ten aanzien van de bodemkwaliteit worden uitgesproken. Als er bodemonderzoeken uitgevoerd zijn, kan de taakgroep Milieu u daarover informeren. 

Olietanks

De bij de gemeente bekende gegevens betreffende olietanks zijn ondergebracht in een geautomatiseerd bestand. Als een tank in het verleden is gesaneerd of is behandeld, is daarvan een certificaat verstrekt. Hierop is ook vermeld of bij die sanering bodemverontreiniging werd aangetroffen. 

De milieudienst IJmond heeft voor de regio IJmond en Zuid-Kennemerland een bodemkwaliteitskaart en een bodembeheersplan opgesteld. Deze maken deel uit van een regionale inventarisatie van de bodemgesteldheid. Hiermee kan grondverzet in veel gevallen eenvoudiger, goedkoper en sneller plaatsvinden. Eigenaren van grond kunnen op basis van de kaart en het plan gebruik maken van de Vrijstellingsregeling grondverzet. De vrijstelling kan worden verleend van een aantal bepalingen uit het Bouwstoffenbesluit, waarin het gebruik van steenachtige materialen en grond is geregeld. 
Het Bouwstoffenbesluit beoogt een milieuverantwoorde toepassing van deze materialen in "werken", zodat de bodem en het oppervlaktewater beschermd worden tegen verontreiniging. Daarnaast voorkomt hergebruik van materialen het toepassen van nieuwe materialen.

Bodemkwaliteitskaart

Hierop is het grondgebied verdeeld in zones van vergelijkbare, gemiddelde kwaliteit, op basis van grondsoort, bodemgebruik en ontstaan- of bouwgeschiedenis. De gemiddelde kwaliteit van de zones is bepaald met de bij de gemeenten en de Milieudienst IJmond beschikbare bodemonderzoeksgegevens.

Bodembeheersplan

Hierin staan voorwaarden en regels voor grondverzet (het verplaatsen van grond) op basis van de bodemkwaliteitskaart. Grond mag worden (her)gebruikt als deze van betere of vergelijkbare kwaliteit is als de ontvangende bodem. De bodemkwaliteitskaart is hiervoor bepalend. Slechtere kwaliteit grond mag dus nooit worden gebruikt. 

Voorwaarden

Voordat grond wordt hergebruikt, moet onderzoek worden gedaan. Hieruit moet blijken of het grondverzet op basis van de bodemkwaliteitskaart en het bodembeheersplan mogelijk is. Soms kan dat namelijk niet: op diverse locaties komen "vlekken"voor. Dit kunnen plekken zijn waar een sterkere verontreiniging aanwezig is dan in de directe omgeving, of plekken waar het risico op bodemvervuiling groter is, zoals bij olietanks, puinlagen of (voormalige) milieubelastende bedrijven. Deze plekken staan niet op de bodemkwaliteitskaart aangegeven. Grond van deze plekken mag nooit zonder voorafgaand onderzoek worden gebruikt. Dat geldt ook voor plekken waaraan een bijzondere status is teogekend, zoals gedeelten van de provinciale ecologische hoofdstructuur, archeologisch waardevolle gebieden of plekken die uitgezonderd zijn van de bodemkwaliteitskaart, zoals stortplaatsen en begraafplaatsen.

Meldingsplicht

Grondverzet op basis van de bodemkwaliteitskaart en het bodembeheersplan moet altijd en uiterlijk 5 werkdagen voorafgaand aan het werk gemeld worden aan de gemeente. Hiervoor is een meldingsformulier beschikbaar. De gemeente beoordeelt en registreert de melding en houdt toezicht op de naleving. De eigenaar van de grond blijft verantwoordelijk voor een zorgvuldige uitvoering - en documentatie- van het grondverzet.

Procedure

De kaart en het plan hebben ter visie gelegen bij de afdeling Bouwen en Wonen. Er zijn geen reacties binnengekomen. U kunt de kaarten en het plan inzien op de site van de milieudienst IJmond. Als u hier klikt, verlaat u deze site en gaat u naar de betreffende pagina op de site van de milieudienst. Onderaan die pagina vindt u het kaartenbestand met o.a. de kaart van de gemeente Bloemendaal.